home > blog > de rol van intuïtie in predictive profiling

De rol van intuïtie in Predictive Profiling


of: hoe ik leef met een allergie voor onderbuikgevoel

Blog van docent Neal Conijn over de rol van intuïtie bij Predictive Profiling.

Mijn vierjarige nichtje kan ook profilen

Het is een beeldspraak die ik zelf graag toepas wanneer ik praat over Predictive Profiling, en de verschillende processen die leiden tot een dreigingsbeslissing:

“Mijn vierjarige nichtje kan ik nog leren om afwijkend gedrag te herkennen. Het is wat daarna komt dat ingewikkeld is.”

Met deze uitspraak probeer ik natuurlijk niet om profilers af te doen als kinderen (noch probeer ik m’n vierjarige nichtje als een soort wonderkind neer te zetten). Ik tracht hiermee in mijn eigen woorden beeld te geven aan een ingewikkeld onderscheid in de twee verschillende denkprocessen die zo belangrijk zijn voor effectief profilen. Wat is effectief profilen, vraagt u? Dat is profilen dat zowel gevoelig is voor dreiging (zoveel mogelijk verdachte signalen worden herkend) en specifiek is in de onderscheiding tussen dreiging en geen dreiging (er worden zo min mogelijk onschuldige mensen negatief beïnvloedt).

Dat ik hierin stel dat mijn vierjarige nichtje nog in staat is om zoveel mogelijk dreigingen te herkennen betekent niet dat het makkelijk is; maar dat het vrijwel vanzelf gaat. Het juist onderscheid maken tussen signalen die samenhangen met een dreiging en signalen die samenhangen met een onschuldige verklaring; dat is een proces dat aandacht en moeite kost. 

Deze twee stappen in Predictive Profiling (herkennen van signalen, en ontkrachten van dreiging) passen perfect in de theorie over besluitvorming van o.a. Daniel Kahneman (auteur van het boek ‘Thinking, fast and slow’). Hij stelt dat er twee systemen van denken zijn systeem 1 en systeem 2. Een snel systeem en een langzaam systeem. Intuïtief en analytisch. Geen dreiging missen, versus de juiste beslissing maken.


Systemen van denken: intuïtief versus analytisch

Voorbeelden van intuïtie zijn er genoeg; het is de politie agent die feilloos een zakkenroller uit de menigte pikt, het is de brandweerman die aanvoelt of een situatie veilig of onveilig is, het is de bestuurder van een auto die in het verkeer het gedrag van mede-weggebruikers voorspelt, het is de schaakgrootmeester die zonder na te denken ‘aanvoelt’ wat de beste volgende zet is, het is onze voorouder die schrikt en wegrent van de leeuw-vormige schaduw in het hoge gras. Intuïtie wordt vaak als iets zeer waardevols gezien in ‘on the ground’ security professionals: politie agenten, douaniers, beveiligers, profilers. Vaak wordt het anders genoemd: onderbuikgevoel. Het wordt zogenaamd versterkt door ‘professionele ervaring’. 

Intuïtie heeft echter ook heel veel valkuilen, deze zijn bekend bij velen. Als u ooit een opleiding van SoSecure heeft gevolgd kent u waarschijnlijk mijn persoonlijke allergie voor de term onderbuikgevoel. Intuïtie is namelijk ook uw vooroordeel over de Marokkaanse sollicitant, slordigheidsfoutjes bij hoofdrekenen, het te vroeg trekken van conclusies over de ideologie achter de aanslagen in Oslo in 2011, de donkere man die op de luchthaven uit de rij wordt gehaald. 

Als onze intuïtie er ook zo naast kan zitten, moet het dan wel een plaats hebben bij Predictive Profiling?

Systeem 2 is namelijk zeer analytisch. Het is voorzichtig. Het weegt zo veel mogelijk invalshoeken.  Het is het vormen van hypotheses, en het ontkrachten van die hypotheses die niet van toepassing zijn totdat alleen de meest waarschijnlijke overblijft. Systeem 2 is echter ook te langzaam voor de brandweerman, politie agent, en zelfs de profiler. Hoe kunnen we deze twee systemen integreren?

We weten dat Systeem 1 zijn imperfecties kent; het is een grof middel, en zeker als het gebaseerd is op imperfecte informatie (zoals vooroordelen over bepaalde mensen) kan het tot waardeloze uitkomsten leiden. Maar we kennen ook de voordelen van Systeem 1 als het goed wordt toegepast. Er bestaan mensen die écht heel goed zijn in het herkennen van mogelijk crimineel gedrag, zeker als bijvoorbeeld ras geen rol speelt. 

Zo bleek bijvoorbeeld in Engeland dat áls politie agenten een ‘Stop en Search’ uitvoerden bij blanke mensen (wat relatief aan donkere mensen zeer weinig voorkwam) zij een veel vaker wapens en drugs vonden. De agenten leken daadwerkelijk redelijk goed in staat tot het herkennen van afwijkend gedrag.

(Voor meer informatie over de tekortkomingen van etnisch profileren zie: Sinan Çankaya in De Controle van Marsmannetjes en ander Schorriemorrie. Het Beslisproces bij Proactief Politieoptreden. Of: Jack Glaser in Suspect Race. Causes and Consequences of Racial Profiling.)


Lessen van een schaakgrootmeester

Het antwoord vinden we, opmerkelijk genoeg, misschien wel in een uitspraak van schaakgrootmeester Magnus Carlsen. Door de duizenden uren aan studie en oefening in het schaken kent Carlsen honderdduizenden patronen van schaakposities uit zijn hoofd; hij hoeft er niet eens meer bij na te denken. Hij herkent ze direct; en weet welke posities daaruit kunnen volgen, en welke posities wel of niet voordelig zijn voor zijn spel. Zo bekend met deze patronen is Carlsen dat dit automatisch lijkt te gaan. Toen Carlsen werd gevraagd naar hoe hij zijn beslissingen vormt had Carlsen het volgende te zeggen:

“Vaak kan ik een bepaalde zet niet uitleggen, ik weet alleen dat het goed voelt, en mijn intuïtie heeft vaker gelijk dan ongelijk. Als ik een positie een uur lang ga analyseren ga ik uiteindelijk in rondjes denken en levert het niets nuttigs op. Meestal weet ik al wat ik ga doen in de eerste 10 seconden; de rest is dubbel-checken.”

(Nigel Farndale, “Magnus Carlsen: Grandmaster Flash”, Observer, 19 oktober 2013)

Magnus Carlsen gebruikt een combinatie van beide systemen om zijn beslissing te maken; hij vertrouwt op Systeem 1, en controleert dat hij geen fouten maakt met Systeem 2. Hij maakt dankbaar gebruik van zijn fijngevoelige intuïtie, maar controleert gretig of zijn intuïtie hem niet een val in lokt.

Waarom dan nog altijd mijn allergie voor het onderbuikgevoel? Waarom ben ik zo tegen de intuïtie van agenten, beveiligers en profilers? Carlsen’s intuïtie is gebaseerd op duizenden uren studie van schaakpatronen; hij kan uiteindelijk haarfijn uitleggen hoe een patroon eruit ziet en wat dat betekent in het schaakspel. De praktijk leert ons dat politie agenten, beveiligers en profilers te weinig kennis hebben van de patronen waar zij naar zoeken; de verdachte indicatoren die wijzen op de handelingen van een crimineel.


Hoe overkom ik mijn allergie?

Wij moeten onze intuitie aanscherpen; ons weren tegen valkuilen en heuristieken die schadelijk zijn en patronen programmeren die waardevol zijn. Wat is het gedrag dat we zoeken? Hoe ziet het er uit?

We moeten onszelf aanleren hoe we onze intuïtie gedegen kunnen controleren alvorens we definitief iemand bestempelen als ‘selectee'. Een methode ontwikkelen waarin we ondanks onze intuïtie op zoek gaan naar mogelijke alternatieve verklaringen; en onze intuïties trachten te ontkrachten. Dat is Predictive Profiling in de context van de wetenschap van beslissingen.

In een ideale wereld heeft iedere agent of beveiliger een intuïtie die is gestoeld op deze kennis; en kunnen zij middels een analyse gestoeld op het ontkrachten van hun vermoedens hun intuïtie dubbel-checken. Zo missen zij geen dreigingen; en verkleinen zij de hoeveelheid valse positieven. Om dit te behalen is niet alleen training van uitvoerders ‘on the ground’ nodig; maar ook gedegen kennis en opleiding bij diegenen die hen aansturen. 

Diploma Predictive Profiling

Deze principes vinden hun uiting in onze opleiding Predictive Profiling. Informatie-gestuurd optreden, ontkrachten in plaats van bewijzen (bèta kans gedreven onderzoek), gebruik maken van intuïtie door het te onderbouwen met de juiste kennis en op te volgen met de juiste actie. Predictive Profiling is veel meer dan het leren van een lijstje 'verdachte' signalen en het voeren van een gesprekje. De risico's van ondoordachte toepassingen zijn ons allen bekend uit verschillende maatschappelijke debatten. De opleiding Diploma Predictive Profiling van SoSecure reikt u de kennis en vaardigheden die u helpen om Predictive Profiling op een effectieve en duurzame wijze in uw eigen context toe te passen, en die opleiding (Certified Profiling Expert) is op dit moment weer open voor nieuwe inschrijvingen!


Heeft u interesse in een opleiding op het gebied van Predictive Profiling? 

Vraag geheel vrijblijvend onze studiebrochures en het Kennisdocument Security Intelligence aan voor meer informatie over onze registeropleidingen tot uitvoerend en internationaal gecertificeerd profiler en Beveiliger Plus.

Voor meer informatie over een opleiding tot security manager of aansturend professional predictive profiling zie onze opleidingen Certified Profiling Expert of Certified Security Intelligence Expert.




17 mei 2018

N.P. Conijn






Reacties


Reageer

Uw naam
Uw emailadres
Nieuwsbrief?
Bericht