RTE Themadag

Thema: online radicalisering en extremisme – complotdenken, desinformatie & communities

Tijdens deze themadag staat de online leefwereld centraal: hoe radicaliserende en extremistische narratieven ontstaan, versnellen en zich organiseren in (sub)communities, en wat dit vraagt van professionals in duiding en interventie.

Programma

• 09:00 - 09:15 | Welkom en opening themadag 
• 09:30 - 10:30 | Jelle van Buuren (Universiteit Leiden)
  • De lezing gaat over saladebar-extremisme en laat zien waarom extremistische en terroristische fenomenen laten zich de laatste jaren steeds minder vangen in één herkenbaar label zoals links, rechts of jihadistisch. Steeds vaker stellen individuen en groepen een eigen “mix” samen van ideologische en religieuze fragmenten, persoonlijke grieven en uiteenlopende doelen, waarbij het ideologische verhaal soms opvallend dun is. In deze lezing staat centraal wat dit betekent voor het signaleren en duiden van deze fenomenen, en wie verantwoordelijk is voor de opvolging. Zie ook een recente publicatie van Jelle van Buuren. 

• 10:30 - 11:00 | Break 
• 11:00 - 12:00 | Workshop Mohammed Zoundri (interne docent) 
  • In deze workshop kijken we naar (online) radicalisering en extremisme als een ontwikkeling in fases: mensen raken stap voor stap dieper betrokken door desinformatie, complotverhalen en de dynamiek van online communities, vaak zonder dat er één duidelijk ideologisch label op te plakken is. Deelnemers krijgen een simpel, praktisch kijkkader om signalen te wegen: welke verhalen de groep bij elkaar houden, wat mensen persoonlijk drijft (grieven, identiteit, status, erbij horen) en wanneer ‘meelezen en delen’ omslaat in verharding en escalatie, zoals het normaliseren van extremere taal, het aanwijzen van vijanden en soms het goedpraten of verheerlijken van geweld.

• 12:00 - 13:00 | Lunch
• 13:00 - 14:00 | Wim Hardyns (Universiteit Gent) 
• 14:00 - 14:30 | Break 
• 14:30 - 15:30 | Praktijkcasus oud RTE-deelnemer 
• 15:30 - 17:00 | Dankwoord en afsluitende borrel 

Kosten 

De kosten voor de themadag op 2 juni 2026 van de opleiding Radicalisering & Terrorisme bedragen € 250,- per persoon, exclusief btw.

Locatie

De themadag vindt plaats bij SoSecure International, Rijnzathe 8, 3454 PV De Meern (Utrecht).

Heeft u vragen? Neem gerust contact op via info@sosecure.nl of +31 (0)23 711 45 20. 

Jelle van Buren

Jelle van Buuren is universitair hoofddocent aan de Universiteit Leiden - Institute of Security and Global Affairs. Zijn onderzoeksinteresses liggen onder andere in: terrorisme en contraterrorisme, inlichtingen- en veiligheidsdiensten, complottheorieën, extreemrechts, nieuwe protestbewegingen en anti-institutionele bewegingen. In het verleden lag zijn onderzoeksinteresse in Europese politie- en justitiesamenwerking, asiel- en migratiebeleid, grensbeheer, surveillance, internationale informatie-uitwisseling en dataprotectie.

Onderwijsactiviteiten

Jelle van Buuren was programmadirecteur van de master Security and Crisismanagement (CSM) tussen 2016 en 2022. Momenteel verzorgt hij de cursus Security Challenges in a Globalizing World in CSM. Daarnaast is hij betrokken bij professionele leergangen voor het Center for Professional Learning van de faculteit Governance and Global Affairs (FGGA).

Onderzoeksactiviteiten

Van Buuren promoveerde in 2016 op politiek-sociologisch onderzoek naar de relatie tussen complottheorieën en systeemhaat. Met systeemhaat werd verwezen naar fundamentele weerzin, wantrouwen en woede in woord en/of daad tegen politieke instituties, hun vertegenwoordigers en symbolen, die niet te plaatsen zijn in bestaande politieke of religieuze ideologieën. Momenteel wordt hetzelfde fenomeen aangeduid met ‘anti-institutioneel extremisme’. In het onderzoek werd onderzocht of complottheorieën een mogelijk verklaring boden voor het omslaan van legitieme kritiek op het systeem naar meer extreme vormen van systeemkritiek.

In de jaren daarna onderzocht Jelle van Buuren onder andere fenomenen zoals gewelddadige eenlingen, Jihadisme, extreemrechts,                                                                                incels en anti-institutionele bewegingen. Sinds de zomer van 2022 is Van Buuren betrokken bij een vijfjarig onderzoeksprogramma                                                                        gericht op wetenschappelijke verdieping van het stelsel Bewaken en Beveiligen.

Maatschappelijke valorisatie

Jelle van Buuren treedt regelmatig als deskundige op in de media en verzorgt frequent lezingen en workshops over actuele                                                                      (dreigings)fenomenen voor verschillende (non)gouvernementele organisaties.

Jelle Janssen

Dr. Jelle Janssens is universitair hoofddocent criminologie aan de Universiteit Gent, verbonden aan de Vakgroep Criminologie, Strafrecht en Sociaal Recht en het Institute for International Research on Criminal Policy (IRCP). Hij behaalde een master in criminologie en publiek management aan UGent en promoveerde in 2013 op onderzoek naar meervoudige veiligheid in postconflictgebieden. Zijn expertise omvat onder meer corruptie, georganiseerde misdaad, criminele netwerken, sociale dumping, mensenhandel, radicalisering en politiebeleid.

Onderwijsactiviteiten 

Aan de UGent doceert Janssens onder andere Georganiseerde criminaliteit, Financieel-economische criminaliteit, Management van de strafrechtsbedeling en Victimologie. In zijn onderwijs koppelt hij criminologische theorie aan actuele veiligheidsvraagstukken en de praktijk van beleid en opsporing.

Onderzoeksactiviteiten 

Janssens is als (co)promotor betrokken bij diverse internationale onderzoeksprojecten, onder meer gefinancierd door de Europese Commissie                                                        (o.a. ISF, Horizon 2020), rond cybercriminaliteit, mobiele criminele netwerken, corruptie in havens en high risk criminal networks. In Belgische context                                                leidde hij studies naar onder andere cocaïnehandel in de haven van Antwerpen, criminaliteit in vastgoed en de schoonheidssector, en de infiltratie van                        georganiseerde misdaad in het bedrijfsleven.

Maatschappelijke valorisatie

Naast zijn academische werk treedt Janssens regelmatig op als expert voor overheden. Hij droeg bij aan het Nationaal Veiligheidsplan,                                                                        werkte mee aan de administratieve aanpak van georganiseerde misdaad binnen EU-verband en evalueerde de Belgische politiezorg in                                                                opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Daarnaast is hij lid van de wetenschappelijke raad van zowel de Sociale Inlichtingen-                                                              en Opsporingsdienst (SIOD) als de civiele inlichtingendienst VSSE.